Tütün ürünlerine vergi düzenlemesine ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararla, sigaradaki vergi oranı yüzde 63'den yüzde 67'e çıktı. Buna karşılık asgari maktu vergi tutarı ise sıfırlandı.Peki 10 liralık sigarada toplam vergi oranı kaç oldu? 2018’de 10 TL’lik bir sigarada vergi yükü yüzde 82.42 iken bu oran yeni düzenlemeyle yüzde 86.45’e ulaşacak. Sigara üreticilerinin yapılan zammı doğrudan fiyata yansıtıp yansıtılamayacağı bilinmezken kimi firmaların pazar payı kaybetmemek için zammı olduğu gibi yansıtmayacağı da ifade ediliyor.

04.01.2019 tarih ve 554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sigarada asgari maktu vergi tutarı sıfırlanmış, vergi oranı ise yüzde 67 olarak yeniden belirlendi.Maktu vergi tutarı ise 42 kuruş olarak korundu. Bu yeni düzenleme ile birlikte: 10 liralık bir sigaranın; 6,70 TL’si ÖTV, 1,525 TL’si KDV, 0,42 TL’si maktu ÖTV olmak üzere 8,645 TL’si vergiden oluşurken bir başka deyişle 10 TL’ye satılan bir sigarada vergi oranı yüzde 86,45’e çıktı.


Bugün Türkiye’de ortalama sigara satış fiyatı 11 TL’yi buluyor. Hali hazırda yeni vergi artış oranları ile 11 TL’lik sigaraya en az 4 TL zam gelmesi gerekiyor.Ancak firmaların bu zammı yapıp yapmayacağı belli değil. Vergi artışını yansıtmaları halinde 15 TL’de toplam vergi tutarı 12.76 TL olacak.Vergi artışını yapmayarak oranı kârlarından karşılamaları halinde ise 11 TL’lik sigaranın 9.47 TL’sini devlet vergi olarak tahsil edecek. Bugünkü durumda ise aynı tutardaki sigaranın 9 TL’si toplam vergi yükü olarak hesaplanıyor.

Yapılan zam eğer firmalar tarafından fiyata direkt yansıtılırsa enflasyona da etkisi olacak. Sigaranın enflasyon paketindeki yeri yüzde 4.8 düzeyinde. Yani sigaraya yapılan her yüzde 10'luk zam enflasyonu 0,48 puan yukarı taşıyor. Şimdi eğer zam olduğu gibi yansıtılırsa enflasyona etkisi 1.7 puan civarında olacak. Firmaların zammın yarısını sineye çekmesi durumunda (ki bu bekleniyor) o zaman da ocak enflasyonu ve dolayısıyla yıllık enflasyon 0,8 puan daha yukarıda oluşmuş olacak.  

Sigara vergi sisteminde her bir maliyet artışının fiyata katlanarak yansımasını sağlayan mali çarpan mevcut. Nispi vergi oranı arttıkça mali çarpan büyüyor. Örneğin mali çarpan bu veri artışı öncesinde 6.8'ken şu anda 9.3'e çıkmış durumda. Bunun anlamı şirketlerin karını sabit tutulması için maliyette her 1 kuruşluk artışın fiyata 9.3 kuruş olarak yansıması gerektiği. Büyüyen mali çarpan her maliyet artışının satış fiyatına daha da fazla katlanarak yansımasına neden oluyor. Merkez Bankası da hesaplama yaparak sigaradaki bu mali çarpana dikkat çekmişti. 

HABERTÜRK